U bevindt zich hier > Het ras - Geschiedenis Nederland

  Home

  Introductie

DE GESCHIEDENIS VAN DE WELSH SPRINGER SPANIEL
IN NEDERLAND

Smalle basis

Niet lang daarvoor, in 1951 verscheen de eerste Welsh Springer op een tentoonstelling: Red Rascal of Downland van H. Bos uit Den Haag. Uit de Nederlandse stamboeken weten we dat hij niet de eerste Welsh Springer in Nederland was; die eer is voor de reu Mist (Longmynd Morgan x Longmynd Myfandy), die in 1908 werd geboren en in 1911 in Nederland werd ingeschreven. Daarna is nooit meer iets van Mist vernomen. Red Rascal behaalde, eveneens als eerste Welsh, in 1953 het Nederlands kampioenschap. In 1954 kwam de eerste teef naar Nederland: Rushbrooke Rhoda (Ch Rockhill Rhiwderin x Rushbrooke Rustic), geïmporteerd door Jkvr. S.E. van Boetzelaer, die ook het eerste nest Welshen heeft gefokt. Uiteraard met Red Rascal; een andere partner was er immers niet. Dit nest, met als kennelnaam ‘of Riverland’, werd op 20 augustus 1955 geboren. Hoe smal de basis op dat moment was, blijkt niet alleen uit een herhaling van de combinatie in 1958, maar ook de broer-zuster paring die in 1959 plaatsvond.

 
Welsh Springer Spaniels in de jaren vijftig van de vorige eeuw
in de ‘of Riverland’ kennel.

Met de importen Pandora of Linkhill en Rushbrooke Ringer werd de keuze iets groter en in de jaren zestig werd het ras op zeer bescheiden schaal gefokt. In de jaren 1963 t/m 1969 werden in totaal 26 nesten geboren. Op een show in 1967 verschenen al 9 Welsh Springers. Een aantal dat nu ook nog wel eens voorkomt.

Op het eiland Ameland was met diverse fokkers sprake van een zekere concentratie; veel pups bleven nl. op het eiland.

‘Nieuw’ type

De eerste kennel die vanaf 1967 tot in de jaren zeventig nationale bekendheid kreeg was Fên Bjirk Hieming’s. Kamp. Fên Bjirkhieming’s Ostar was destijds op veel stambomen van Nederlandse en Duitse Welshen te vinden. Anderen volgden, zoals of Speldermark, Tassel’s en Dusky’s Starter’s. De Tassel kennel importeerde uit Engeland Jonathan of Brent (Taffy of Brent x Myfanwy of Brent) en of Speldermark vond in Sh Ch Kamp. Dalati Delwen (Sh Ch Athelwood Daiperoxide x Dalati Sidan) een prachtige rasvertegenwoordigster. Een reu die ook genoemd moet worden is Reliance of Krackton (Trealvi Freddie Solo x Trealvi Carys), die niet alleen in die jaren op veel stambomen van Welshen voorkwam, maar die ook de eerste reu was met vier nakomelingen die het Nederlandse kampioenschap behaalden. 

Importeren uit Engeland kwam goed op gang, voornamelijk uit de Plattburn en de Dalati kennel. Honden die zowel in de showring als in de fokkerij in de jaren zeventig furore maakten zijn onder andere Kamp. Plattburn Pinecob (Plattburn Proclamation x Plattburn Pegasus), Kamp. Plattburn Partner (Sh Ch Plattburn Perchance x Plattburn Meadow Mist Mayonaise), Dalati Iago (Sh Ch Athelwood Daiperoxide x Dalati Sidan) en Dalati Aled (Sh Ch Roger of Pencelli x Ch Dalati Del). Partner en Pinecob zijn samen goed voor 23 nesten geweest en waren min of meer de grondleggers van ‘het nieuwe type’ Welsh. Daaraan hebben ook de Dalati Welshen bijgedragen, die vooral uitmuntten in adellijke hoofden. De fouten uit de ‘oude’ lijnen – krullende vachten, oranjeachtige vachten en kromme fronten – werden voor een goed deel weg gefokt.

Om een indruk van de aantallen nesten in deze periode te krijgen: in 1971 werden 22 nesten geboren, in 1973 - 29, in 1974 - 28 en in 1975 - 30. Weinig mensen realiseren zich dat deze aantallen nu, in 2003,  nagenoeg gelijk zijn! In de jaren zeventig waren er maar heel weinig fokkers die geen Engelse importen gebruikten bij hun fokkerij. Vandaag de dag is er geen enkele kennel meer in Nederland die fokt zonder de hulp van Engelse, Franse of Scandinavische importen.

Organisatorisch behoorde de Welsh Springer Spaniel vanaf zijn komst naar Nederland bij de Nederlandse Spaniel Club, de rasvereniging waarbij toen alle jachtspaniels waren aangesloten.

Rasgroepwinnaar

In de jaren zeventig werd het contact met het moederland hechter. Niet alleen door de importen, maar ook door het bezoeken van tentoonstellingen en fokkers in het moederland. Over het algemeen werd de fokkerij wat professioneler en rasspecialisten uit Engeland kwamen het ras hier keuren, zoals in 1975 Mr Harold Newman (Pencelli). Succesvolle fokkers in de jaren zeventig waren onder andere van de Geasten, Isselsteyn’s en of the Half House. Isselsteyn’s Welshen waren in binnen- en buitenland bekend en worden nu nog gezien als het voorbeeld van een sound type Welsh, waarin schoonheid en beweging hand in hand gingen. De door deze kennel geïmporteerde Kamp. Dalati Derw (Sh Ch Progress of Pencelli x Ch Dalati Del) won vier Winnertitels. Kamp. Isselsteyn’s Cita (Sh Ch Plattburn Perchance x Plattburn Pinecone) en haar dochter Kamp. Isselsteyn’s Iris (Dalati Aled x Kamp. Isselsteyn’s Cita) waren grote winnaars op de tentoonstellingen. Kamp. Hud of the Half House (Reliance of Krackton x Kamp. Dusky’s Starter’s Arabella) was de eerste Welsh in Nederland die in de jaren zeventig een rasgroep won. De tweede was Kamp. Ionathan Cymro van Snellestein (Sh Ch Tamaritz Toff x Kamp. Bramblebank Sweet Caroline), in 1988. Toen nog een grote bijzonderheid; nu, dertig jaar later, is dat weliswaar bijzonder, maar geen uitzondering meer.        

Twee import reuen die in de Isselsteyn’s kennel van belang zijn geweest: links Kamp. Plattburn Proclaim en rechts Kamp. Dalati Derw.
 

Aparte rasvereniging

Het bestaan van Welsh Springers in Nederland kreeg een nieuwe impuls in november 1976, toen een aparte rasvereniging werd opgericht; de Welsh Springer Spaniel Club in Nederland. In datzelfde jaar werd de eerste grote bijeenkomst voor Welshen gehouden; circa 175 waren er aanwezig. De officiële erkenning van de rasvereniging door de Raad van Beheer volgde in 1978. In no time (1977) had deze club 300 leden en in 1984 waren dat er al 600.

In 1976 verscheen het eerste nummer van het Clubblad ‘De Welsh Springer’. De eerste officiële Clubmatch werd in 1978 gehouden; de winnaars waren Kamp. Dalati Derw en Sh Ch Kamp. Bramblebank Calamity Jane (Bracken of Pinymere x Pinymere Jennifer Eccles). In het hoofdstuk ‘De WSSC’ is een korte geschiedenis van de rasvereniging opgenomen.

Met de erkenning van de club deed ook de jaarlijkse enquête onder de eigenaren van Welsh Springers zijn intrede en werd een begin gemaakt met een rasadministratie, waarin zoveel mogelijk gegevens werden vastgelegd. Deze rasadministratie bestaat nu nog en daarmee beschikt men over bijna 30 jaar informatie.

Twee kennels die eind jaren zeventig ongeveer tegelijkertijd startten zijn Our Loyal Welsh en Van Snellestein. Eerstgenoemde importeerde uit de Dalati kennel en de tweede kwam in het bezit van Crufts winnares Sh Ch Kamp. Bramblebank Calamity Jane. Haar zoon Kamp. Valentijn van Snellestein (ex Reliance of Krackton) en kleinzoon Kamp. Nicolaas van Snellestein (Red Roan of Speldermark x Kamp. Isselsteyn’s Iris) behoorden tot de Welsh Springers met een zeer grote invloed op het bestand van nu.

In de jaren tachtig bleef de fokkerij stabiel: 17 nesten in 1980, 18 in 1981, 22 in 1982, 27 in 1983 en 22 in 1984. Per 31 december 1983 waren er circa 2.300 Welsh Springer Spaniels in het Nederlandse Honden Stamboek ingeschreven. Vanaf 1953 tot en met 1989 zijn er 458 nesten geboren; dat is een gemiddelde van niet meer dan circa 13 nesten per jaar. Ook in die jaren was de fokkerij zonder stamboom te verwaarlozen. Het nestgemiddelde bij Welsh Springer Spaniels staat al sinds jaar en dag op tussen de 6 en 7 pups.     

Op de jaarlijkse Kampioenschapsclubmatches verschenen steeds meer honden: van 43 in 1981, naar 69 in 1985 en 102 in 1989. Dat de rasvereniging inmiddels een vaste verankering had gevonden bij fokkers, blijkt uit het feit dat in 1995 maar liefst 97% van de nesten volgens de fokregels van de club werden gefokt. 

4. Kamp. Valentijn van Snellestein,
één van de invloedrijkste reuen in de Welsh Springer fokkerij.

Beste van de groepen op de Winner Show 1983. Van links naar rechts: Niclas van Snellestein, Kamp. Wessel van de Weidezoom, Kamp. Adrienne van Snellestein, Kamp. Racheal van Snellestein en Kamp. Tobias van Snellestein.

Importeren uit andere landen

In de jaren 1982-1986 werden de fokkerij en de showring gedomineerd door Van Snellestein Welshen. Honden uit deze kennel hebben aan de wieg gestaan van of een belangrijke bijdrage geleverd aan de fokkers die in de laatste decennia van de twintigste eeuw zijn begonnen. Het duo Kamp. Nicolaas van Snellestein en Kamp. Non van Snellestein (Red Roan of Speldermark x Kamp. Isselsteyn’s Iris) werd beste in 1984 en 1985. Met 57 nesten in de periode 1977 t/m halverwege de jaren ‘90 is deze kennel de meest productieve. De kennels Van Mussel’s Hof, Van ’t Slekkerhout, Van ’t Schokkerwaard, Inma’s en of the Yasmin Garden zijn geheel of gedeeltelijk op Snellestein gebaseerd.

Ook uit deze periode dateert de kennel Van Berkenstein, gebaseerd op o.a. de Wainfelin kennel uit Wales. Kamp. Wainfelin Miss Money Penny (Sh Ch Wainfelin Barley Mo x Wainfelin Tuppeny Peice) is de geschiedenis ingegaan als de Welsh die als veteraan in 1995 Best-in-Show op de Kampioenschapsclubmatch werd.     

Tot dan werd slechts geïmporteerd uit Engeland; midden en eind jaren tachtig kwamen er ook Welshen uit Frankrijk (des Terres Froides) en (toen nog) Tsjecho-Slowakije (Jifex)  naar Nederland. Wel moet worden vermeld dat in deze beide lijnen in Nederland gefokte honden voorkwamen. Bekende Engelse importen uit deze jaren waren o.a. Kamp. Dalati Sawel, Kamp. Northey Over de Rainbow, Kamp. Haregate Ash en Kamp. Nilyram Mr Dark Horse.

Tussen 1955 en 1998 werden in totaal 84 Welsh Springers uit Engeland geïmporteerd, 17 uit Frankrijk, 9 uit Tsjechië en uit Denemarken en Zweden elk 4. Na het millennium is daar ook Finland bijgekomen.  

Links: Drie reuen die een bijdrage hebben geleverd aan de Van Musselshof kennel. Van links naar rechts: Kamp. Northey Over the Rainbow, Kamp. Ionathan Cymro van Snellestein en Kamp. Russethill Reggaeman.

RECHTS: Kamp. Barco van ’t Slekkerhout, Wereldkampioen in 1991. 

Rond het millennium

Het aantal nesten rond het millennium bleef constant: 23 in 1990, 20 in 1992, 27 in 1994 en 24 in 1996. Hoewel het aantal leden van de rasvereniging groeide naar ruim 900, bleef het aantal nesten min of meer gelijk: 31 in 1999 en 2000 en 24 in 2001.

In de kynologische pers werd veel aandacht aan het ras besteed, vooral in 1996 bij het 15-jarig bestaan en in 2001 bij het 20-jarig bestaan van de club.

Alhoewel uiterlijke schoonheid en fokkerijgeschiktheid niet altijd hand in hand gaan, bleek dat bij de Welsh Springer de grote winnaars op shows ook in de fokkerij van grote betekenis zijn geweest. Kamp. Northoaks Sea Sun Flower  bij voorbeeld is de vader van zes Nederlandse Kampioenen; Kamp. Valentijn van Snellestein noteerde er vijf. Bij de teven was het Kamp. Bramblebank Sweet Caroline die zes kampioenen produceerde. Kamp. Wainfelin Miss Money Penny en Kamp. Isselsteyn’s Iris tekenden elk voor vier. Omdat 3 van de 5 ‘topproducers’ uit Engeland komen, is de invloed van dit land op de Nederlandse fokkerij meteen duidelijk.

 
Links Kamp. Inma’s Valuable Vivian en rechts
Kamp. Bartholomeüs Rascal’s van de Oude Maas,
de top Welsh Springer Spaniels van 2002.  

Recente toppers en invloedrijke reuen

Alle namen van winnende honden vermelden is binnen dit bestek niet mogelijk. Daarom is een keuze gemaakt die recht doet aan alle betrokken fokkers. Kamp. Julia Huckly van ’t Schokkerwaard (Kamp. Nicolaas van Snellestein x Beauty Brigit van ’t Slekkerhout) won 3 Winnertitels op rij, terwijl Kamp. Bodean Buddug van ’t Schokkerwaard (Wainfelin Boleyn Boy x Victoria Vivid van ’t Schokkerwaard) de Kampioenschapsclubmatch won in 1999 en 2000. Kamp. Nyliram Mr Dark Horse (Sh Ch Royal Salute Over Nyliram x Ferndel Golden Gem in Nyliram) was top Welsh in 1993, 1994 en 1995 en staat nu genoteerd als de Welsh Springer met de meeste kampioenschappen op het Europese vasteland. Kamp. Wesley of Rowan’s Residence (Mapleby Postmaster x Kamp. Chinese Rose of the Yasmin Garden) was top Welsh in 1998 en beste zelfgefokte jachthond in Nederland. Kamp. Inma’s Nimble Nidian (Kamp. Northoaks Sea Sun Flower x Kamp. Inma’s Hip Hop Can’t Stop) werd Groepstopper in 1999, won diverse rasgroepen en Reserve Best-In-Shows. Kamp. Bartholomeüs Rascal’s van de Oude Maas (Kamp. Wesley of Rowan’s Residence x Tamsin Boleyn van Berkenstein) tenslotte was groepswinnaar en top reu in 2000, 2001 en 2002. 2003 sluit af met Kamp. Inma’s Valuable Vivian (Kamp. Lathyrus of the Yasmin Garden x Inma’s Question of Trust) als Beste van het Ras over dit jaar, maar zij is ook de winnares van 4 rasgroepen. Een record binnen het ras.

 
Kamp. Wesley of Rowan’s Residence,
top Welsh en beste zelfgefokte jachthond in 1998. 

Kamp. Inma’s Nimble Nidian, top Welsh in 1999 en 2000.

Kamp. Bodean Buddug van ’t Schokkerwaard,
Best-In-Show op de  Kampioenschapsclubmatch
in 1999 en 2000.

Kamp. Bartholomeüs Rascal’s van de Oude Maas,
top Welsh Springer reu in 2000, 2001 en 2002.

De drie reuen die in de periode 1955-2002 het meest zijn ingezet als dekreu in Nederland zijn: Kamp. Nicolaas van Snellestein (21 nesten), Kamp. Northey Over The Rainbow (17 nesten) en Wainfelin Boleyn Boy (Sion of Pontymister x Wainfelin Caroussel) (16 nesten). De reuen met wiens nageslacht het meeste verder werd gefokt over deze periode zijn: Kamp. Valentijn van Snellestein en Jonathan of Brent.

In de hele geschiedenis van de Welsh Springers is het vinden van een geschikte dekreu vrijwel altijd een probleem(pje) voor de fokkers geweest. Eén van de redenen voor het bestuur van de rasvereniging om over te gaan tot de publicatie van een Dekreuenlijst. In 1998 werd de eerste gepubliceerd.

Inmiddels was het een gewoonte geworden steeds verder te reizen met Welsh Springers naar tentoonstellingen en zo kreeg het ras een aantal Wereldkampioenen, onder andere: Kamp. Barco van ’t Slekkerhout (Denemarken,1989; Kamp. Tobias van Snellestein x Vicky Huckleberry van Snellestein), Kamp. Yasmijn van Snellestein (Dortmund, 1991; Kamp. Nicolaas van Snellestein x Bramblebank Sweet Caroline), Kamp. Idris Rascal van ’t Schokkerwaard (Dortmund, 1991; Kamp. Barco van ’t Slekkerhout x Kamp. Julia Huckly van ’t Schokkerwaard), Kamp. Nyliram Mr Dark Horse (Brussel, 1995), Kamp. Red Ryan des Terres Froides (Amsterdam, 2002; Kamp. Hammalgardens Unpaid Taxe x Made in France des Terres Froides) en Kamp. Inma’s Vital Flip (Dortmund, 2003 ; Kamp. Lathyrus of the Yasmin Garden x Inma’s Question of Trust).

Kamp. Inma’s Vital Flip, Wereldkampioen
en groepswinnaar in Dortmund 2003.

Een hoogtepunt in de showgeschiedenis van Welsh Springers was de Best-in-Show overwinning van Kamp. Northoaks Sea Sun Flower Imp. Eng. (Weslave Wheeping Willow x Sh Ch Northoaks Sea Breeze) op de tentoonstelling in Den Haag (1995). Dit was de eerste keer dat een Welsh Springer beste van een tentoonstelling werd. Deze reu was tevens top Welsh in 1996 en 1997. De tweede Best-in-Show overwinning was voor Kamp. Inma’s Valuable Vivian (Kamp. Lathyrus of the Yasmin Garden x Inma’s Question of Trust) in Maastricht in 2002.       
 

Links: Den Haag 1995:
Best-in-Show Kamp. Northoaks Sea Sun Flower.

Rechts: Maastricht 2002:
Best-in-Show Kamp. Inma’s Valuable Vivian.

Gezondheid – ook geschiedenis

Al in 1978 werden de eerste voorbereidingen getroffen voor gedragsregels bij de fokkerij, die in de loop der jaren zijn uitgegroeid tot het huidige Fokreglement. De jaarlijkse gezondheidsenquête onder Welsh Springer Spaniels bracht aan het licht dat men te maken had met een relatief gezond ras met uitzondering van het voorkomen van epilepsie; in 1987 nog 12,3% van de populatie. Halverwege de jaren tachtig zakte dit percentage naar 5.52%, terwijl het in de jaren negentig circa 1-2% bedroeg. Epilepsie is een erfelijke afwijking die binnen het ras wereldwijd voorkomt.

Het officieel laten röntgenen van de fokdieren voor heupdysplasie werd in 1993 verplicht gesteld, terwijl in 1995 werd besloten dat de uitslagen + en ++ niet meer voor de fokkerij via de club in aanmerking zouden komen. Sinds 2001 worden alle fokdieren ook onderzocht op erfelijke oogafwijkingen; honden met cataract en PRA worden van de fokkerij via de rasvereniging uitgesloten. Tot op heden werden echter geen aanwijzingen voor deze ziekten gevonden.

Sinds 1978 wordt aan alle eigenaren van Welsh Springer Spaniels een enquêteformulier gezonden, waarin vragen worden gesteld over gezondheid en gedrag. Ten aanzien van heupdysplasie werd geconstateerd dat dit weliswaar voorkomt bij Welsh Springers, maar in een uiterst geringe mate, terwijl dit niet zo zware ras (maximaal 25 kg.) in het algemeen daarvan geen of nauwelijks hinder heeft. Tot en met 1999 werden er 172 fokdieren geröntgend; dat was ongeveer 9.1% van de hele populatie. Verreweg de meeste uitslagen waren HD Tc of HD ± (F.C.I. normering B en C). Sind in Nederland de F.C.I. normering is ingevoerd, zijn de meeste uitslagen A of B. Alle cijfermatige informatie over de Welsh Springer Spaniel, dus ook de uitslagen van HD- en oogonderzoeken, wordt elk jaar gepubliceerd in het door de redactie van het clubblad samen te stellen Jaarboek (sinds 1996), dat in de W.S.S.C. Shop verkrijgbaar is.

Werken met de Welsh – vroeger en nu
 

Ook het actief bezig zijn met de Welsh Springer werd door de rasvereniging al vroeg gepropageerd en kwam langzaam op gang. Er werd vooral aandacht besteed aan de natuurlijke aanleg van het ras: de jacht. Al vanaf het eerste begin zijn er mensen geweest die de Welsh Springer als metgezel bij de jacht hebben gebruikt. Dat gebeurde in de jaren vijftig en zestig nog niet zo georganiseerd als nu. De invloed van milieu- en faunabewegingen heeft er toe geleid dat de jacht op zich al onder druk kwam te staan. Omdat de Welsh Springer nu eenmaal een hond is die beweging en aandacht vraagt en niet zo maar in het wilde weg overal achtergaan mag jaren, groeide het besef bij de rasvereniging dat ook aan dit aspect aandacht moest worden besteed.

Al in 1978 werd de ‘Diana Cup’ ingesteld, die jaarlijks wordt uitgereikt aan Welshen die het hoogste aantal punten bij een B-diploma van de K.(oninklijke) N.(ederlandse) J. (agers) V.(ereniging) hebben behaald. In 1978 was dat Holiday Hunter of the Half House en in 1979 Springer Gabriela van de Geasten. Ook kent de W.S.S.C. de ‘Uncle Sam prijs’, bestemd voor Welshen die het hoogste aantal punten bij een C-diploma hebben behaald. Deze prijs werd in 1980 voor het eerst uitgereikt en gewonnen door Hestor van de Geasten. In 1982, 1984 en 1985 werd deze prijs uitgereikt aan Kamp. Dalati Sawel, de eerste Welsh in Nederland zijn successen op shows combineerde met die in het veld. Deze hond vormde het levende bewijs dat er geen wezenlijk verschil hoeft te bestaan tussen een showhond en een hond die gebruikt wordt bij de jacht.

Er kan op verschillende manieren voor de jacht worden getraind: met de dummy, met haarwild en met veerwild.

Alhoewel sommige fokkers bij de keuze van reu en teef de jachtaanleg zwaarder laten wegen dan anderen, is bij de Welsh Springer Spaniel geen sprake van een scheiding tussen ‘showtype’ en ‘jachttype’. Kennels die zich al enige jaren hebben toegelegd op het fokken van ‘werkende’ Welsh Springers zijn van de Ollandse Hoeve en Welsh-Fargo’s.         

In 1996 won Teske van de Ollandse Hoeve zowel de ‘Diana Cup’ als de ‘Uncle Sam prijs’. In 1997, 1998, 1999, 2000 en 2001 won Teske één van beide prijzen, waarmee zij als de succesvolste ‘jacht Welsh’ betiteld mag worden. Inmiddels organiseert de rasvereniging jaarlijks twee Working Tests, die zich in een groeiende populariteit mogen verheugen.

Het Welsh Springer bestand kent ook een aantal Internationale Kampioenen, onder andere: Welsh Fargo’s Enfant d’Amour, Mira Jifex, Welsh Fargo’s Sundance Kid, Welsh Fargo’s Cherokee Indian Sqauw en Welsh Fargo’s Maggie May. Welshen die werden geïmporteerd en deze titel behaalden zijn: Highclare Dutch Gold en Fiergen Bracken.    

Behalve bij de jacht zijn er met Welsh Springers ook diploma’s behaald bij Gedrag en Gehoorzaamheid (G&G). Er is slechts één Welsh met de diploma’s GGI, GGII en GGIII: Clif Boleyn van Berkenstein. Ook bij Behendigheid (Agility) en de jacht heeft deze reu zijn sporen verdiend. 

 

Links: Cliff Boleyn van Berkenstein
Rechts: Teske van de Ollandse Hoeve
Beide goede voorbeelden van
werkende Welsh Springer Spaniels.

Deze tekst zal worden aangevuld tot en met 2010